tegelmuseum-04.jpg

In het Nederlands Tegelmuseum komen vijf eeuwen kunst, cultuur en geschiedenis samen in een ogenschijnlijk eenvoudig product: de tegel. Door de jaren heen worden talloze thema’s toegepast op de tegel. Zeven verzamelaars en kenners belichten een aantal verrassende thema’s in de expositie Oogappels. Onverwachte verhalen van de Nederlandse tegelcultuur. In filmpjes vertellen de verzamelaars, onderzoekers en een jonge kunstenaar over hun tentoongestelde tegelcollectie of specialisme. 

De thema’s lopen uiteen van de klassieke tegels met Bijbelse voorstellingen, landschappen en schooltableaus, via stijlperioden als art nouveau en art deco, naar de naoorlogse vernieuwingen en experimenten, tot de op de dag van vandaag met het dierenalfabet voor het voormalige Hartenberg en driedimensionale tegels ontworpen door Hanne Biesemans.  

‘Naoorlogse keramiekkunstenaars – object en tegel’ door Ger de Ree
In de jaren zestig vindt er een verandering plaats bij kleikunstenaars. Een jongere generatie, net afgestudeerd aan goede instituten , zoals de Gerrit Rietveld Academie, wil niet langer pottenbakker met een draaischijf zijn. Zij oriënteert op autonome kunst. Kunst die alle kanten op kan, zowel figuratief of juist strak en ruimtelijk. Ger de Ree toont uit zijn eigen collectie een aantal voorbeelden van deze kunstenaars. 

1103 Hans de Jong krantenman 1000CAP

‘Waar rook is, is vuur’ door Peter Berben
Nederland kent eeuwenlang een traditie op het gebied van de visserij en de scheepvaart. Zeker vanaf de zeventiende eeuw ontwikkelde de overzeese handel zich zeer snel en dit ging gepaard met een groei van voorzieningen om schepen veilig de havens binnen te loodsen. Aanvankelijk waren dit houtvuren. Nederlandse kunstenaars lieten zich inspireren door zeegezichten en vereeuwigden ze in schilderijen en etsen, die op hun beurt regelmatig gebruikt werden als voorbeeld voor de landschapstegels uit die tijd.

TM01 06492 1 X


‘Broze breekbaarheid’ door Hanne Biesemans
Hanne Biesemans heeft voor haar afstudeerproject aan het 7e jaar Secundair Kunstinstituut te Gent keramische tegels gemaakt. In tegenstelling tot een gewone tegel die tweedimensionaal is, heeft Hanne tegels driedimensionale tegels ontworpen. De bedoeling hiervan was om de functie van een tegel om te vormen tot iets nieuws en bevreemdends. 

Driedimensionale tegel door Hanne Biesemans 

‘Bijbeltegels’ door Evert van Gelder
Evert van Gelder toont een selectie van zijn eigen verzameling Bijbeltegels. Van Gelder verzamelt aan de hand van het boek Bijbeltegelsvan Jan Pluis. Van de 600 bekende Bijbelse voorstellingen in dat boek heeft hij er ongeveer 440 verzameld, vaak in verschillende uitvoeringen. In de tentoonstelling zijn tegels te zien van bekende Bijbelse verhalen als de ark van Noach, Jona en de walvis en de Toren van Babel.

Afb 7 IMG 8177 kopie

‘Van Aesthetic Movement tot Art Nouveau’ door Frans Klein
Gastconservator en verzamelaar Frans Klein toont een collectie tegels met invloeden van aesthetic movement tot art nouveau. De aesthetic movement is een stijlperiode die ontstaat na de eerste grote wereldtentoonstellingen (1852- 1867) waarbij schoonheid centraal staat. Opvallend is het veelvuldige gebruik van natuurlijke motieven als planten, vogels en soms ook vissen. 

TM01 10001 1 X

‘Keramische Schoolwandplaten’ door Marten Boonstra
In de jaren na de Eerste Wereldoorlog werden er in veel nieuwe schoolgebouwen, verspreid over het hele land, kapstoktegels en tegeltableaus aangebracht. De tableaus laten schoolvakken zien, of sprookjes, kinderspelen en verhalen uit de Bijbel of de vaderlandse geschiedenis. Marten Boonstra, gepensioneerd onderwijzer/ oud-onderwijzer, ging op speurtocht naar de toepassing van tegeltableaus in scholen. 

tm08931

‘Dierenalfabet voor de Hartenberg’ door Sjoukje Wind 
In 1969werd een eenmalig dierenalfabet op tegels gemaakt voor de nieuwbouw van De Hartenberg, een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Deze tegels, van de A van Antilope tot de Z van Zebra, maakten de 24 geplande paviljoens herkenbaarder voor de bewoners. Vanaf 1995 vond vervangende nieuwbouw plaats. Sjouke Wind trok zich het lot van de tegels aan en zorgde dat deze behouden bleven en werden geschonken aan het Nederlands Tegelmuseum.

TM01 15014 1 X

De tentoonstelling is te zien tot en met februari 2021.

 

Afbeeldingen van boven naar beneden: Krantenman, Hans de Jong, collectie Capriolus - Landschap met dorp, Nederland, 1650-1700 - Driedimensionale tegel door Hanne Biesemans - Bijbelse voorstelling, Rotterdam, ca. 1760 - Een gestileerde papaver met een vlinder, Faience- en Tegelfabriek "Holland" in Utrecht, ca. 1896-1905 - Voorstelling van schoolklassen, Plateelbakkerij Delft, Hilversum, ca. 1910-1930 - Zebra, Westraven, 1968 - 1972.

Ontdek de collectie

Meer weten over onze tentoonstellingen of vaste collectie?
Laat je inspireren en verrassen!

Ontdek de collectie

Top