Aankoop 'Hoofd met baard' van Karel Appel

Nederlands Tegelmuseum 28 juni 2006

 

Het Nederlands Tegelmuseum is erin geslaagd om fondsen te verwerven voor de aankoop van een groot kunstwerk van Karel Appel. Het gaat om een keramisch wandreliëf ‘man met baard’, uit 1957, een werk dat qua formaat en materiaalkeuze (keramiek) aansluit bij de monumentale kunst van die tijd.
 

Binnen het werk van Karel Appel is monumentale kunst prominent aanwezig. Een vroeg voorbeeld is de wandschildering ‘Vragende kinderen’ die in 1949 werd aangebracht in de kantine van het Amsterdamse stadhuis (en vervolgens tot 1959 door een betimmering aan het oog onttrokken werd). Een ander voorbeeld is het glas-in-beton raam voor het Technikron-gebouw in Rotterdam.

Voor verschillende monumentale opdrachten koos Appel voor tegels of keramiek. In het begin van de jaren ’60 maakte hij tegeltableaus voor het bio-revalidatiecentrum bij Arnhem (1962) en voor het Nederlands Congrescentrum in Den Haag. Deze tableaus zijn uitgevoerd in samenwerking met de Koninklijke Porceleyne Fles in Delft.

 

Het reliëf ‘man met baard’ is overigens gemaakt als vrij werk dat Appel altijd in eigen bezit gehouden heeft. Het kunstwerk is dus rechtstreeks van hem verworven. Appel bood het werk, op verzoek van het Tegelmuseum, aan voor € 43.000. Dit was een vriendenprijs omdat Appel het Tegelmuseum een warm hart toedroeg. Hij was tot aan zijn dood lid van het Comité van Aanbeveling van het Nederlands Tegelmuseum.

Er was een intensieve, 10 maanden durende campagne nodig om de middelen voor aankoop te verwerven. De basis werd gelegd door de bereidheid van provincie Gelderland om de helft van het aankoopbedrag te financieren. Belangrijke bijdragen kwamen binnen van de gemeente Ede, de Stichting Vrienden van het Nederlands Tegelmuseum en een particulier. Nu heeft ook de afdeling Gelderland van het Prins Bernhard Cultuurfonds € 15.000,- toegezegd. Daarmee is de financiering rond, met behulp van voornamelijk Gelderse sponsoren. Karel Appel heeft helaas de afronding van deze aankoop niet meer mogen meemaken.

 

Het kleurrijke kunstwerk is de duurste aankoop ooit in de geschiedenis van het Nederlands Tegelmuseum. De laatste jaren verzamelt het Nederlands Tegelmuseum actiever op het gebied van de jongere tegel en bouwkeramiek. Hiervoor is eind 2005 een nieuwe zaal ingericht, de Beekzaal, waar onder meer ook een tegeltableau van Maurits Escher is te bewonderen (zie Museumwandeling). Met de nieuwste aankoop wint vooral de naoorlogse collectie van het Tegelmuseum aanzienlijk in belang.