|
van 21 mei tot 9 juli 2006
De
tentoonstelling Amsterdams Blauw toont bijzondere porseleinen tegels,
waarvoor Helly Oestreicher het idee in 2003 ontwikkeld heeft tijdens
haar werkperiode in het EKWC (Europees Keramisch Werk Centrum). Door de
samenstelling van de porseleinmassa zijn de tegels in de oven gaan
‘rijzen’ als broodjes. De vormen worden onregelmatig en hebben de
inwendige structuur van een reep ‘bros’, zoals te zien is op het
breukvlak van de scherf. In verhouding tot de grote omvang en dikte van
de tegels zijn ze dan ook licht van gewicht. Deze tegels zijn op de
rauwe, witte scherf beschilderd met blauwe motieven. Enkele doen
herinneren aan de litho’s die zij in 1995 maakte bij tien gedichten van
Paul Celan. Ook zijn er tegels versmolten met glas.
Helly
Oestreicher, geboren in 1936 in Karlovy Vary/ Karlsbad (Tsjechië) is in
Nederland opgegroeid en volgde in de jaren ’50 een opleiding aan de
afdeling keramiek van de Rietveld Academie, waar zij vanaf 1979 zelf als
docent gewerkt heeft. Zij heeft niet gekozen voor het pottenbakken en
het ontwerpen van keramiek voor praktische toepassingen, zoals die in
haar opleiding centraal stonden. ‘Keramiek is
voor mij een materiaal om vormen van te maken en niet een materiaal dat
alleen functioneel toegepast kan worden.’
Haar werk bleef ook niet beperkt tot keramiek, zoals in de grote
glasplastieken die gemaakt zijn als gevelbekroning van een gebouw aan
het Sumatraplantsoen in Amsterdam (1981). Zij combineerde nadrukkelijk
materialen, zoals keramiek met glas of met staal. Keramiek werd vaak
opengewerkt, er werden gaten geopend. Zo maakte zij handgedraaide
manshoge cilinders die vervolgens opengewerkt en over elkaar geplaatst
werden. In de laatste jaren levert dit buitengewoon fragiel ogende
vlechtwerken van steengoed en porselein op. In de regel is haar werk
niet geglazuurd zodat de structuur van het keramische oppervlak zelf aan
het licht gebracht wordt.
In
1984 kreeg zij een expositie van haar nieuwe werk in glas en keramiek in
het Stedelijk Museum, Amsterdam. De expositie ‘Denkbeelden’, was in
1989-1990 te zien in De Beyerd, Breda en in het Joods Historisch Museum,
Amsterdam. Naar aanleiding van de aankoop van haar grote werk ‘A silly
sculpture’ door de Hannema-de Stuers Fundatie maakte zij een expositie
in De Bergkerk in Deventer, ‘Labyrint’ (1997). Voor de Fundatie maakte
zij ook de ‘voorjaarsmodellen 2000’, die ter ere van het millennium
werden geïnstalleerd op het voorplein van ‘Het Nijenhuis’, in Heino.
In
het voorjaar van 2003 verbleef Helly Oestreicher voor een periode van 3
maanden in het EKWC in Den Bosch. Het EKWC is een toonaangevende
internationale werkplaats waar kunstenaars, vormgevers, keramisten en
architecten nieuwe mogelijkheden in keramiek kunnen verkennen. Er zijn
volledig ingerichte ateliers en een uitgebreide technische staf die de
kunstenaars ondersteunen bij het opzetten van experimenten. Hier werkte
Oestreicher vooral aan objecten en netwerken van porselein, maar kwam
ook tot een eerste aanzet van haar porseleinen tegels.
Tijdens een eerdere werkperiode in het EKWC in 1994 kon zij, door de
aanwezigheid van grote ovens, beelden van grote afmetingen maken en
ontstond het meerdelige werk ‘A silly sculpture’ (in 1995 verworven door
de Hannema-de Stuers Fundatie).
De tentoonstelling bevat ook een terugblik op tegels die Helly
Oestreicher in eerdere jaren gemaakt heeft, zoals de ‘landschappen’
(1978-1979).

Foto's © Tom Haartsen, Ouderkerk a/d Amstel.
Het Nederlands Tegelmuseum heeft een rijke, historische collectie die
een overzicht geeft van de ontwikkeling en toepassing van de Nederlandse
tegel vanaf de zestiende eeuw. De tegelkunst heeft in Nederland echter
niet alleen een indrukwekkende traditie, maar is ook nu nog een
bloeiende tak van kunst(nijverheid). Het wil inspirerende voorbeelden
van de hedendaagse toepassing van tegels breder onder de aandacht
brengen. Daarom streeft het museum ernaar om jaarlijks een expositie te
wijden aan een hedendaagse keramist of plateelschilder die met tegels of
andere vormen van bouwkeramiek werkt. In de afgelopen jaren toonde het
Nederlands Tegelmuseum werk van Peter Krynen (2001), Chris Dagradi
(2002), Angela de Jong (2004), Amelia Sháhbaz (2004) en Frouwien
Soenveld (2005).
|